Lucerna w Pradze – martwy koń, Havel i miasto ukryte pod szklanym dachem

Na Placu Wacława wszystko jest duże.

Hotele. Reklamy. Tłum. Pomnik świętego Wacława siedzącego dumnie na koniu. Historia narodowa ustawiona na wysokim cokole i patrząca w stronę centrum miasta.

Wystarczy jednak odejść kilkadziesiąt metrów, wejść w niepozorne przejście przy ulicy Vodičkovej i nagle ten sam święty pojawia się jeszcze raz.

Tylko że coś jest nie tak.

Koń nie stoi.

Koń wisi pod sufitem do góry nogami, ma związane nogi i wysunięty język. Wacław siedzi spokojnie na jego brzuchu, jakby właśnie tak powinny wyglądać pomniki narodowych bohaterów.

Nad głowami przechodniów zawisła jedna z najbardziej rozpoznawalnych rzeźb Davida Černego w Pradze.

Wokół niej toczy się zwyczajne życie. Ktoś biegnie do kina. Ktoś niesie kawę. Ktoś fotografuje martwego konia. Starsza pani przechodzi pod nim bez podnoszenia głowy, bo widziała go prawdopodobnie tysiąc razy.

I właśnie tak zaczyna się pasaż Lucerna w Pradze.

Miejsce, które wygląda trochę jak elegancki dom handlowy sprzed stu lat, trochę jak plan filmowy, trochę jak miejski skrót, a trochę jak kapsuła czasu, z której Praga nigdy do końca nie wyszła.

Jeśli lubisz takie miejsca bardziej niż kolejną listę dziesięciu obowiązkowych zabytków, Lucernę pokazujemy również podczas spaceru Praga ukryta – pasaże, architektura i miejskie historie. To właśnie trasa po praskich przejściach, podwórkach i pasażach, które większość osób mija, nawet nie wiedząc, że za fasadą zaczyna się drugie miasto.

Gdzie znajduje się pasaż Lucerna w Pradze?

Pałac Lucerna znajduje się w samym centrum Nowego Miasta, tuż obok Placu Wacława.

Do pasażu można wejść między innymi od:

• Vodičkova 36, kilka minut pieszo od Placu Wacława;
• Štěpánská 61, od strony ulicy Štěpánskiej.

To jeden z tych adresów, które na mapie wyglądają zwyczajnie.

Dopiero na miejscu okazuje się, że budynek nie jest pojedynczą kamienicą, ale całym miejskim organizmem. Korytarze rozchodzą się w różne strony, łączą z kolejnymi pasażami i pozwalają przejść przez fragment centrum niemal bez wychodzenia na ulicę.

W deszczowy dzień jest to praktyczne.

W gorący – przyjemne.

A dla kogoś zainteresowanego historią Pragi – znacznie ciekawsze niż zwykły skrót.

Pasaże Pragi, czyli miasto ma drugie wnętrze

Pragę najczęściej oglądamy od zewnątrz.

Fasada.

Wieża.

Kościół.

Pomnik.

Most.

Tymczasem na początku XX wieku nowoczesne miasto coraz mocniej wchodziło do środka budynków.

Powstawały pasaże, galerie handlowe, kina, kawiarnie, sale koncertowe. Ulica przestawała kończyć się na drzwiach kamienicy. Zaczynała przechodzić przez nią na drugą stronę.

Pasaż Lucerna był jednym z najważniejszych elementów tej przemiany.

Oficjalna historia pałacu nazywa Lucernę pierwszą praską budowlą pasażową i poprzedniczką późniejszych galerii, przejść handlowych, a nawet współczesnych korytarzy miejskich. Trudno o lepszy dowód, że sto lat temu mieszkańcy mieli już bardzo podobne marzenie jak dzisiaj: wejść do jednego budynku i znaleźć tam wszystko.

Kino.

Restaurację.

Sklep.

Kawiarnię.

Salę koncertową.

Biura.

Rozrywkę.

I najlepiej jeszcze możliwość przejścia na inną ulicę bez cofania się tą samą drogą.

Brzmi znajomo.

Tylko zamiast centrum handlowego z klimatyzacją dostaliśmy szkło, metal, ornamenty, marmur i światło wpadające przez dach.

Pałac Lucerna był pomysłem człowieka, który chciał zbudować kawałek przyszłości

Za Lucerną stał Vácslav Havel, przedsiębiorca, projektant i budowniczy urodzony w 1861 roku.

Nazwisko brzmi znajomo nieprzypadkowo.

Był dziadkiem późniejszego prezydenta Czech Václava Havla.

Ale kiedy zaczynał tworzyć Lucernę, nie budował rodzinnego pomnika. Próbował stworzyć nowoczesne centrum miasta.

Pomysł dojrzewał około 1905 roku. Havel zaczął wykupywać parcele przy dzisiejszej ulicy Vodičkovej, a w 1907 roku uzyskano pozwolenie na budowę pierwszej części kompleksu.

Prace trwały etapami. Pierwsza część powstawała w latach 1907–1911, później kompleks rozbudowywano w stronę Štěpánskiej. Całość, wraz z Wielką Salą, ukończono około 1920–1921 roku.

To ważny moment w historii architektury Pragi.

Secesja jeszcze nie zniknęła.

Modernizm jeszcze nie zdążył się całkiem rozgościć.

Lucerna stoi dokładnie pomiędzy nimi.

Ma ornamenty i elegancję starego świata, ale pod nimi kryje się konstrukcja z żelbetu, szkła i metalu, która należała wtedy do najnowocześniejszych rozwiązań technicznych.

Przechodząc przez pasaż, można tego w ogóle nie zauważyć.

To zresztą częsty los prawdziwych innowacji.

Po stu latach stają się tłem.

Dlaczego Lucerna nazywa się Lucerna?

Najładniejsze miejskie historie często zaczynają się od zdania: „podobno”.

Z nazwą Lucerny jest podobnie.

Według rodzinnej opowieści Vácslav Havel pracował nad planami budynku, kiedy jego żona Emília miała zauważyć, że projekt przypomina lucernę, czyli latarnię.

Nazwa spodobała się podobno także dlatego, że była krótka, łatwa do zapamiętania i zrozumiała w kilku językach.

Czy dokładnie tak wyglądała ta rozmowa przy stole kreślarskim?

Tego już nie sprawdzimy.

Ale właśnie takie drobne historie najlepiej pasują do budynku, który sam przez ponad sto lat obrósł anegdotami.

Odwrócony koń w Pradze – gdzie dokładnie go znaleźć?

Jeśli wpisujesz w Google „odwrócony koń Praga”, „wiszący koń Praga”, „martwy koń Praga” albo „koń Davida Černego”, chodzi właśnie o rzeźbę znajdującą się w pasażu Lucerna.

Oficjalna nazwa dzieła to po prostu Kůň, czyli „Koń”.

Najłatwiej wejść do Lucerny od strony ulicy Vodičkovej. Po chwili znajdziesz się pod przeszklonym zadaszeniem pasażu i trudno będzie rzeźbę przeoczyć.

Wisi wysoko nad głowami przechodniów.

Święty Wacław siedzi na brzuchu martwego konia, którego nogi są skierowane ku górze.

To oczywiście nieprzypadkowy obraz.

Kilkaset metrów dalej, na górze Placu Wacława, znajduje się monumentalny pomnik świętego Wacława autorstwa Josefa Václava Myslbeka.

Tam koń jest silny.

Władca wyprostowany.

Państwo poważne.

W Lucernie wszystko zostaje odwrócone.

Dosłownie.

David Černý i sztuka, która nie chce zachowywać się grzecznie

David Černý od lat robi w Pradze rzeczy, których raczej nie da się pomylić z dekoracją do hotelowego lobby.

Jego prace często są prowokacyjne, ironiczne i celowo pozostawiają widza z pytaniem, czy właśnie zobaczył żart, komentarz polityczny, kpinę z narodowego mitu czy wszystkie te rzeczy jednocześnie.

Koń z Lucerny powstał pierwotnie w związku z wystawą CZ 99.

Według Prague City Tourism rzeźba była w 1999 roku prezentowana w dolnej części Placu Wacława, a od 23 lutego 2000 roku znajduje się w pasażu Lucerna.

I tutaj znalazła miejsce idealne.

Bo oryginalny pomnik Wacława jest niemal na wyciągnięcie ręki.

Turysta może więc jednego dnia zobaczyć dwie wersje tej samej opowieści.

Najpierw państwo przedstawia własnego bohatera.

Potem artysta bierze go, obraca konia do góry nogami i mówi: teraz popatrz jeszcze raz.

Co właściwie oznacza odwrócony koń Davida Černego?

Najbezpieczniejsza odpowiedź brzmi: nie ma jednej odpowiedzi.

I prawdopodobnie właśnie o to chodzi.

Rzeźbę interpretuje się jako parodię pomnika Myslbeka, komentarz do czeskiej państwowości, żart z narodowych symboli albo typową dla Černego prowokację skierowaną przeciwko pomnikowej powadze.

Można też nie interpretować jej wcale.

Stanąć pod nią i zobaczyć człowieka siedzącego na brzuchu martwego konia.

Sztuka współczesna czasami bardzo chce, żeby ktoś napisał o niej trzydzieści stron.

A czasami wystarczy, że zatrzyma człowieka w przejściu między sklepem a kinem.

Koń robi to od ponad ćwierć wieku bardzo skutecznie.

Najlepszy żart stoi kilkadziesiąt metrów od oryginału

Warto po wyjściu z Lucerny zrobić jedną rzecz.

Przejść na Plac Wacława i podejść do pomnika świętego Wacława.

Dopiero wtedy rzeźba Černego zaczyna działać w pełni.

Myslbek pracował nad swoim pomnikiem przez dziesięciolecia. Monument stał się jednym z najważniejszych symboli czeskiej państwowości. Pod nim odbywały się demonstracje, uroczystości i wydarzenia historyczne.

To nie jest po prostu człowiek na koniu.

To punkt, w którym naród ustawiał sam siebie do wspólnego zdjęcia.

Černý bierze tę ikonę i przenosi ją pod sufit pasażu handlowego.

Patos zostaje zamieniony w absurd.

Cokół znika.

Koń umiera.

Bohater nadal siedzi.

Praga ma specyficzne poczucie humoru.

Lucerna i rodzina Havlów – zanim pojawił się prezydent

Dzisiaj nazwisko Havel kojarzymy przede wszystkim z Václavem Havlem, dramaturgiem, dysydentem i prezydentem Czechosłowacji, a później Czech.

Historia rodziny w nowoczesnej Pradze zaczęła się jednak wcześniej.

Dziadek prezydenta, Vácslav Havel, zbudował Lucernę. Kolejne pokolenie rodziny rozwijało działalność związaną między innymi z filmem. Miloš Havel, stryj przyszłego prezydenta, odegrał ważną rolę w rozwoju czechosłowackiej kinematografii i był związany z budową studiów filmowych Barrandov.

Lucerna była więc czymś więcej niż nieruchomością.

Była jednym z punktów, w których spotykały się biznes, kultura, film i życie towarzyskie Pragi.

Po II wojnie światowej sytuacja się zmieniła. Budynek znalazł się pod zarządem państwa, a w 1952 roku został znacjonalizowany.

Do rodziny Havlów wrócił dopiero po upadku komunizmu, w 1991 roku.

Historia jednego budynku potrafi czasem opowiedzieć historię całego kraju bez ani jednej mapy.

Prywatna inicjatywa.

Pierwsza republika.

Wojna.

Komunizm.

Nacjonalizacja.

Rok 1989.

Restytucja.

Wszystko mieści się między Vodičkovą a Štěpánską.

Kino Lucerna – ponad sto lat chodzenia do kina

W Lucernie działa również Kino Lucerna, otwarte uroczyście 3 grudnia 1909 roku.

Prague City Tourism opisuje je jako najstarsze stałe kino w Czechach i jedno z najstarszych wciąż działających kin tego typu w Europie i na świecie.

To robi wrażenie dopiero wtedy, kiedy przypomnimy sobie, co oznacza rok 1909.

Nie było jeszcze Czechosłowacji.

Nie było pierwszej wojny światowej.

Charlie Chaplin nie nakręcił jeszcze swoich najsłynniejszych filmów.

Hollywood dopiero uczyło się, czym chce być.

A mieszkańcy Pragi już siadali tutaj przed ekranem.

W Lucernie odbywały się później ważne premiery, pokazy i wydarzenia filmowe. Budynek stał się jednym z centrów praskiego życia kinowego.

Jeżeli lubisz stare kina, warto zajrzeć choćby do foyer.

Nie wszystko trzeba zwiedzać z biletem i przewodnikiem.

Czasem wystarczy wejść kilka stopni wyżej i przez chwilę popatrzeć na wnętrze.

Lucerna była czymś w rodzaju internetu przed internetem

Dzisiaj kultura rozpada się na osobne aplikacje.

Film jest gdzie indziej.

Muzyka gdzie indziej.

Restauracja w osobnej aplikacji.

Sklepy w kolejnej.

Spotkania organizujemy przez komunikator.

Sto lat temu Lucerna próbowała zrobić dokładnie odwrotnie.

Zebrać wszystko pod jednym dachem.

W pałacu funkcjonowały kina, kabaret, restauracje, kawiarnie, sklepy, biura i sale widowiskowe. Odbywały się tu koncerty, bale, spotkania polityczne, wydarzenia sportowe i przedstawienia.

W historii Lucerny pojawiają się nazwiska Vlasty Buriana, Karela Hašlera, Voskovca i Wericha, Josephine Baker czy Louisa Armstronga.

Przychodziło się tu nie po jedną rzecz.

Przychodziło się być w mieście.

Wielka Sala Lucerny ukrywa się pod ziemią

Jedna z najbardziej zaskakujących rzeczy w Lucernie znajduje się tam, gdzie z ulicy zupełnie jej nie widać.

Velký sál Lucerny, czyli Wielka Sala, została ukończona w 1920 roku.

Ma około 54 metrów długości i 25,5 metra szerokości, a jej wielopoziomowa konstrukcja schodzi kilka kondygnacji poniżej pasażu.

W czasach powstania była jednym z najbardziej imponujących wnętrz tego rodzaju w kraju.

Odbywały się tu koncerty, bale, wydarzenia sportowe i wielkie spotkania publiczne.

To dobry przykład tego, dlaczego Lucerna potrafi zaskoczyć.

Na zewnątrz widzimy kamienicę wciśniętą w gęstą zabudowę Nowego Miasta.

W środku okazuje się, że ktoś wykopał pod nią ogromną salę dla tysięcy ludzi.

Praga ma talent do chowania dużych rzeczy za małymi drzwiami.

Była tu japońska herbaciarnia i obsługa w kimonach

Historia Lucerny ma też momenty, które brzmią jak pomysł współczesnego marketingowca próbującego zrobić „instagramowe miejsce”.

Na początku XX wieku podróżnik i miłośnik Japonii Joe Hloucha urządził w starszej części pałacu lokal o nazwie Yokohama.

Była to japońska herbaciarnia i cukiernia z wnętrzem stylizowanym na Japonię oraz obsługą w kimonach.

Egzotyka sprzed ery tanich lotów wyglądała inaczej.

Nie kupowało się biletu do Tokio.

Szło się kilka minut od Placu Wacława i piło herbatę w świecie zbudowanym z wyobrażeń o dalekim kraju.

Później w Lucernie działały kolejne restauracje, kabarety i lokale rozrywkowe.

Mody się zmieniały.

Budynek zostawał.

Pierwszy automat i dziewczyny nazywane Růženky

Prague City Tourism wspomina jeszcze jedną ciekawostkę.

W Lucernie działał jeden z pierwszych praskich automatów gastronomicznych, a obsługujące go dziewczęta miały być nazywane Růženky, czyli „Różyczki”.

Automat był symbolem nowoczesności.

Szybciej.

Sprawniej.

Bez długiego siedzenia przy stole.

Miasto przyspieszało i potrzebowało nowych sposobów jedzenia, przemieszczania się i spędzania czasu.

Sto lat później zamawiamy jedzenie z ekranu dotykowego i nazywamy to innowacją.

Historia lubi wracać w nowym opakowaniu.

Czy w Lucernie jest paternoster?

Z Lucerną kojarzony jest również paternoster, czyli charakterystyczna winda z otwartymi kabinami poruszającymi się bez przerwy w pętli.

Przez lata był on jedną z atrakcji budynku, zwłaszcza podczas wydarzeń związanych z otwieraniem tarasów na dachu Lucerny.

Trzeba jednak pamiętać, że dostęp do części budynku i wind może zależeć od aktualnego sposobu użytkowania obiektu, wydarzeń i prac remontowych.

Jeżeli celem wizyty jest specjalnie paternoster albo dach Lucerny, najlepiej przed przyjazdem sprawdzić aktualne informacje na oficjalnej stronie pałacu.

Sam pasaż Lucerna i odwrócony koń są natomiast najłatwiejszą częścią kompleksu do zobaczenia podczas zwykłego spaceru po centrum.

Dach Lucerny – Praga piętro wyżej

Lucerna ma jeszcze jedną warstwę.

Dach.

Tarasy przez lata były stopniowo odnawiane i okresowo udostępniane publiczności podczas wydarzeń. Z góry można zobaczyć centrum Pragi z perspektywy, która jest zupełnie inna od klasycznych punktów widokowych na Hradczanach czy Petřínie.

Nie patrzymy tutaj na miasto jak na pocztówkę.

Jesteśmy właściwie w jego środku.

Kominy.

Dachy.

Ściany sąsiednich kamienic.

Wieże wyrastające ponad zwyczajną zabudowę.

To bardziej zaplecze miasta niż panorama dla turystów.

I przez to ciekawsze.

Co zobaczyć w pasażu Lucerna?

Jeśli masz tylko kilkanaście minut, zwróć uwagę przede wszystkim na kilka rzeczy.

Po pierwsze odwrócony koń Davida Černego.

Po drugie samą przestrzeń pasażu: szklany dach, galerie, balustrady, stare szyldy i sposób, w jaki światło wpada do wnętrza.

Po trzecie wejście do Kina Lucerna.

Po czwarte spróbuj nie wychodzić dokładnie tą samą drogą, którą wszedłeś. Cała zabawa z praskimi pasażami polega na tym, że prowadzą dalej.

Lucerna łączy się z systemem przejść w okolicy pasaży Rokoko i Světozor, dzięki czemu można zrobić krótki spacer ukrytym wnętrzem Nowego Miasta.

To właśnie jedna z naszych ulubionych części centrum.

Tysiące osób przechodzą obok każdego dnia.

Niewiele osób naprawdę ją ogląda.

Lucerna, Světozor i Rokoko – trzy pasaże zamiast jednej atrakcji

Jeżeli masz trochę więcej czasu, nie traktuj Lucerny jako pojedynczego punktu na mapie.

Potraktuj ją jako początek trasy.

Okolice Placu Wacława są poprzecinane przejściami, pasażami i dziedzińcami. Niektóre są eleganckie. Inne lekko zużyte. W jednych czuć secesję, w innych funkcjonalizm albo lata późniejszego socjalizmu.

Najciekawsze jest właśnie przechodzenie między nimi.

Miasto zmienia się bez wychodzenia na ulicę.

Jeśli taki sposób zwiedzania Ci odpowiada, całą historię praskich pasaży pokazujemy na trasie Praga ukryta – pasaże, architektura i miejskie historie. Spacer prowadzi między innymi przez Lucernę, Světozor i Rokoko, ale ważniejsze od samej listy miejsc jest to, jak te wnętrza opowiadają o narodzinach nowoczesnej Pragi.

Czy Lucerna to secesja?

Najczęściej zobaczysz określenie secesyjny Pałac Lucerna i nie jest ono błędne, ale budynek jest ciekawszy niż jedna etykieta.

Lucerna powstawała w okresie przejściowym.

W dekoracji nadal widać secesyjny język, ale konstrukcja, skala i sposób organizacji przestrzeni zapowiadają już nowoczesną architekturę XX wieku.

Dlatego warto patrzeć nie tylko na ornamenty.

Spójrz na sam pomysł budynku.

Przejście łączące ulice.

Duże przeszklenia.

Żelbetową konstrukcję.

Wielofunkcyjność.

To nie miał być pałac w dawnym znaczeniu tego słowa.

To miała być maszyna do miejskiego życia.

Dlaczego warto zobaczyć Lucernę, jeśli jesteś w Pradze pierwszy raz?

Bo leży praktycznie obok miejsc, które i tak prawdopodobnie zobaczysz.

Plac Wacława jest jedną z głównych osi centrum Pragi. Od Rynku Staromiejskiego można dojść tu pieszo w kilkanaście minut. Z Muzeum Narodowego jeszcze szybciej.

Lucerna nie wymaga więc wyprawy na drugi koniec miasta.

Wymaga jedynie decyzji, żeby zamiast przejść kolejną ulicą, wejść przez drzwi.

A właśnie takie krótkie zejścia z głównej trasy często zostają w pamięci bardziej niż atrakcje, do których stało się godzinę w kolejce.

Jeśli po raz pierwszy zwiedzasz centrum i chcesz najpierw uporządkować sobie Stare Miasto, Rynek Staromiejski i Orloj, dobrym początkiem będzie Praga w pigułce – spacer z polskim przewodnikiem. Lucernę możesz zobaczyć później samodzielnie albo zostawić ją na osobny spacer po Nowym Mieście i pasażach.

Nietypowe atrakcje Pragi nie zawsze są daleko od centrum

Kiedy ktoś szuka w internecie „Praga poza utartym szlakiem”, często dostaje listę miejsc położonych daleko od historycznego centrum.

Tymczasem czasami wystarczy przesunąć się dwadzieścia metrów w bok.

Lucerna znajduje się niemal przy jednej z najbardziej turystycznych ulic miasta, a mimo to ma zupełnie inną atmosferę niż Plac Wacława.

To dobry przykład praskiej zasady:

najciekawsze miejsce nie zawsze jest daleko. Czasami jest po prostu za drzwiami, których nikt nie otwiera.

Dlatego podczas zwiedzania warto zaglądać w bramy, pasaże i podwórka — oczywiście tam, gdzie wejście jest publiczne.

Praga ma znacznie więcej wnętrz niż pokazują pocztówki.

Czy wejście do pasażu Lucerna jest płatne?

Samo przejście przez pasaż Lucerna i zobaczenie rzeźby Davida Černego jest co do zasady bezpłatne.

Płaci się oczywiście za wydarzenia, seanse kinowe, koncerty czy inne atrakcje odbywające się w poszczególnych przestrzeniach pałacu.

To sprawia, że Lucerna jest świetnym miejscem również wtedy, kiedy szukasz darmowych atrakcji w Pradze.

Możesz połączyć ją ze spacerem przez Plac Wacława, Ogród Franciszkański, pasaż Světozor i dalsze przejścia Nowego Miasta.

Ile czasu potrzeba na Lucernę?

Jeżeli chcesz tylko zobaczyć odwróconego konia w Pradze, wystarczy około 10–15 minut.

Jeżeli chcesz spokojnie obejrzeć pasaż, zajrzeć do kina i przejść przez sąsiednie przejścia, zaplanuj około 30–60 minut.

Jeżeli interesuje Cię architektura, historia Havlów, rozwój kina i całe zjawisko praskich pasaży, można spędzić w tej części Nowego Miasta znacznie więcej czasu.

Przestrzeń jest mała.

Historii jest dużo.

Co zobaczyć w pobliżu Lucerny?

W promieniu kilku minut pieszo znajdziesz między innymi:

• Plac Wacława i pomnik św. Wacława Myslbeka;
• Muzeum Narodowe;
• pasaż Světozor;
• Ogród Franciszkański;
• ruchomą Głowę Franza Kafki Davida Černego;
• ulicę Národní;
• Teatr Narodowy;
• kolejne pasaże i przejścia Nowego Miasta.

To bardzo dobra część Pragi na spacer bez sztywnego planu.

Można po prostu iść od przejścia do przejścia.

Miasto samo zaczyna układać trasę.

Lucerna wieczorem

Wieczorem pasaż zmienia charakter.

Kino działa.

Ludzie idą na koncert.

Światło odbija się w szkle i marmurze.

Koń nadal wisi.

W dzień jest atrakcją turystyczną.

Wieczorem znowu staje się częścią budynku, pod którą po prostu przechodzą ludzie wracający z pracy albo idący na film.

Jeżeli masz możliwość, warto zajrzeć do Lucerny właśnie po zmroku.

Stare pasaże najlepiej wyglądają wtedy, kiedy przestają udawać muzeum i wracają do swojej podstawowej funkcji: prowadzenia ludzi przez miasto.

Pałac, który nadal żyje

Największą zaletą Lucerny jest to, że nie została zamrożona.

Nie kupujemy biletu, żeby wejść do odtworzonego świata sprzed stu lat.

To nadal kino.

Nadal sala koncertowa.

Nadal pasaż.

Nadal sklepy, kawiarnie i ludzie przechodzący na drugą ulicę.

Budynki historyczne często najbardziej cierpią wtedy, kiedy stają się wyłącznie zabytkami.

Człowiek zaczyna chodzić po nich ostrożnie, czytać tabliczki i mówić ciszej.

Lucerna nie wymaga ciszy.

Tutaj ktoś może właśnie spóźniać się na film.

I może to najlepszy sposób, żeby zachować stare miasto przy życiu.

Praga pod spodem

Po wyjściu z Lucerny Plac Wacława wydaje się trochę inny.

Wciąż jest szeroki.

Wciąż głośny.

Wciąż pełen ludzi.

Ale wiadomo już, że za fasadami istnieje drugie centrum.

Miasto przejść, schodów, kin, sal, podwórek i pasaży.

Na zewnątrz stoi święty Wacław na koniu.

W środku ten sam koń wisi martwy pod sufitem.

Oba obrazy są Pragą.

Jedna chce wyglądać poważnie.

Druga puszcza do nas oko.

I chyba dlatego Pałac Lucerna i pasaż Lucerna są warte zobaczenia bardziej niż wiele miejsc, które mają większe litery w przewodnikach.

Zwiedzaj Pragę z nami

Jeżeli lubisz odkrywać miasto nie tylko od strony najbardziej znanych zabytków, zobacz nasze spacery z polskim przewodnikiem:

• Praga ukryta – pasaże, architektura i miejskie historie – najlepszy wybór, jeśli chcesz zobaczyć Lucernę, Světozor, Rokoko i ukryte przejścia Nowego Miasta;
• Praga w pigułce – wszystko, co musisz zobaczyć – dobry spacer na początek, przez najważniejsze miejsca Starego Miasta;
• Praga w cieniu legend – jeśli wolisz wieczorne zaułki, historie, duchy i mniej oczywistą stronę miasta;
• Wszystkie wycieczki po Pradze z polskim przewodnikiem – aktualne trasy, terminy i rezerwacje.

Najczęstsze pytania o Lucernę w Pradze

Gdzie jest odwrócony koń w Pradze?

Odwrócony, a właściwie wiszący martwy koń z postacią św. Wacława znajduje się w pasażu Lucerna, niedaleko Placu Wacława. Rzeźbę stworzył czeski artysta David Černý.

Jak nazywa się rzeźba konia w Lucernie?

Dzieło nosi nazwę Kůň, czyli po polsku po prostu Koń. Przedstawia św. Wacława siedzącego na brzuchu martwego konia zawieszonego pod sufitem.

Czy odwrócony koń Davida Černego jest daleko od pomnika św. Wacława?

Nie. Oryginalny pomnik św. Wacława autorstwa Myslbeka znajduje się na Placu Wacława, zaledwie kilka minut pieszo od pasażu Lucerna. Warto zobaczyć oba dzieła jedno po drugim.

Czy wejście do pasażu Lucerna jest darmowe?

Tak, zwykłe wejście do publicznej części pasażu i obejrzenie rzeźby jest bezpłatne. Bilety są potrzebne na konkretne wydarzenia, koncerty czy seanse filmowe.

Czy warto zobaczyć Pałac Lucerna?

Tak, szczególnie jeśli interesują Cię nietypowe atrakcje Pragi, praskie pasaże, David Černý, architektura początku XX wieku albo historia rodziny Havlów. Lucerna leży bardzo blisko Placu Wacława, więc łatwo włączyć ją do spaceru po centrum.

Ile czasu przeznaczyć na pasaż Lucerna?

Na szybkie zobaczenie odwróconego konia wystarczy 10–15 minut. Na Lucernę razem z sąsiednimi pasażami warto przeznaczyć co najmniej 30–60 minut.

Czy Lucerna znajduje się na Starym Mieście?

Nie. Pałac Lucerna leży na Nowym Mieście w Pradze (Nové Město), bardzo blisko Placu Wacława.

Źródła i dalsza lektura

Przy przygotowaniu tekstu korzystaliśmy z oficjalnych i ogólnodostępnych materiałów dotyczących historii Lucerny i jej najważniejszych obiektów:

• Palác Lucerna – historia pałacu – oficjalna historia budowy kompleksu, Vácslava Havla, zastosowanych rozwiązań technicznych i rozwoju życia kulturalnego Lucerny;
• Prague City Tourism – Palác Lucerna – podstawowe informacje o pałacu, jego architekturze, funkcjach i związku z rodziną Havlów;
• Prague City Tourism – rzeźba Kůň Davida Černego – informacje o historii rzeźby, wystawie CZ 99 i przeniesieniu dzieła do Lucerny w 2000 roku;
• Prague City Tourism – Kino Lucerna – historia kina otwartego w 1909 roku i jego znaczenie dla praskiej kultury filmowej;
• Prague City Tourism – Wielka Sala Pałacu Lucerna – informacje o wymiarach, konstrukcji i funkcjach Wielkiej Sali;
• Radio Prague International – historia Lucerny i jej nazwy – materiał o architekturze pałacu, rodzinnej historii nazwy Lucerna i tarasach budynku.